قزل آلا

اسباب کشی

khordad63 — Wed, 27 Feb 2008 17:00:24 GMT

این وبلاگ به آدرس زیر منتقل شده است :

http://zahraalipour.blogspot.com

دیروز...

khordad63 — Thu, 21 Feb 2008 12:05:47 GMT

دیروز، مرد ضعیفی رو دیدم که داشت از یه مرد قوی کتک می خورد. آدم عقب افتاده ای رو دیدم که داشت گریه می کرد. چشم های کسی رو دیدم که هیچ جا رو نمی دید. راننده ای رو دیدم که برام آرزوی خوشبختی کرد...

دیروز...

تو عاشقی؟

khordad63 — Wed, 20 Feb 2008 12:21:51 GMT

می پرسد:« تو عاشقی؟»

« بله.»

« و هر بار او را می بینی، چهره و تمامی وجودش برای تو گرانبهاست؟»

« درست است. وممکن است آن ها را از دست بدهم.»

« کافکا در ساحل»- هاروکی موراکامی

ترجمه: گیتا گرکانی

گفت و گو با کازوئو ایشی گورو درباره ی «تسلی ناپذیر»

khordad63 — Fri, 15 Feb 2008 11:40:18 GMT

همه ی اتفاق ها پیش از ما افتاده است

تسلی ناپذیر تجربه ی جدیدی در فرم و ساختار روایت است. کتابی متفاوت از کتاب های قبلی ایشی گورو، همچون کتاب تحسین شده ی «بازمانده ی روز» که برای او شهرت، موفقیت و جایزه ی بوکر را به ارمغان آورد و داستان هایی همچون «هنرمند دنياى شناور» .

برخلاف سه داستان اول او که در زمان جنگ می گذرند «تسلی ناپذیر» درباره ی مردی است که به یکی از شهرهای اروپا سفر می کند و قادر نیست با روابط و مناسبات روزانه ی مردم این شهر ارتباط برقرار کند.

همه ی داستان های شما- به استثنای تسلی ناپذیر- در فضای جنگ جهانی دوم می گذرد. چه چیزی باعث توجه شما به ابن دوره ی تاریخی شده است ؟

وقتی در حدود سال های 81-80 شروع به نوشتن کردم ، کاملا تحت تاثیر ژاپن، دوره ی نظامی گری در این کشور و بعد از آن جنگ بودم . البته شاید این تعجب برانگیز نباشد. اگر شما یک ژاپنی یا یک آلمانی باشید برایتان خیلی جالب خواهد بود تا بدانید اگرمثلا یک نسل زودتر به دنیا می آمدید چطور رفتار می کردید. این سوالی بود که من از خودم وقتی که زندگی راحت و امنی داشتم می پرسیدم –در دوره ی جنگ سرد بود و من ساکن انگلیس بودم- و هیچ خطر واقعی مبنی بر تسلط فاشیسم بر دنیا وجود نداشت. من از این که ممکن است نسل من دچار خطر خودشیفتگی نسبت به بعضی از مسایل باشد خیلی می ترسیدم. ما روند تغییرات سیاسی را به کندی طی کردیم. و من مدام تصور می کردم اگر چند سال زودتر به دنیا می آمدم چه واکنش هایی به وضعیت موجود نشان می دادم. آیا من واقعا با همبن ذهنیت و تفکراتی که در حال حاضر دارم با این قضیه برخورد می کردم یا اینکه مثل دیگران رفتار می کردم. سه کتاب اول من برگرفته از این تشویش هاست. جستجو کردن در گذشته برای اینکه بفهمم چه اتفاقاتی افتاده است وبعد از یک فاجعه ی بزرگ چه اتفاقاتی خواهد افتاد.

از طرف دیگر من فکرمی کنم نوعی گرایش در میان نویسندگان هم نسل من و حتی نویسندگان جوانتر- به طور مشخص در اروپا و شاید تا حدودی در امریکا- وجود دارد که عصری را که در ان زندگی می کنند عصری کسل کننده و یکنواخت بدانند. البته ما هر روز احساس یکنواختی نداریم. اما وقتی که به دنبال وقایع بزرگ در دوران زندگی خود می گردیم می بینیم که همه ی اتفاق ها پیش از ما افتاده است. من احساس می کنم این گرایش هر روز بیشتر می شود و فکر می کنم شاید نشانه هایی برای اثبات اینکه ما در چنین عصری زندگی می کنیم وجود دارد. اما به طور حتم این یک گرایش صرف است و هنگامی که من شروع به نوشتن می کنم درواقع این یک حس قوی در من است که مرا تشویق به نوشتن می کند. نوشتن درباره ی اتفاقات بزرگ ،نوشتن درباره ی تاریخ و جنگ ها، و نوشتن در باره ی آرزوها و ایده آل های خودمان، به جای نوشتن درباره ی روزمره گی های سطحی خودمان. پیش از فروپاشی دیوار آهنین [شوروی سابق] من تصور می کردم تفاوت ها و اختلافات زیادی میان نویسندگان اروپای غربی و نویسندگان کمونیست وجود دارد. چون به نظر می رسید برای آن ها [کمونیست ها] نوشتن، عملی بسیار جدی است. علیرغم این که همه به خوبی می دانند این نوع از حسادت بسیار مخرب است می بینیم که هنوز وجود دارد. من فکر می کنم دغدغه ها در حال حاضر تغییر کرده است. امروزه؛ داستان های عاشقانه عمیق تر و مورد توجه تر از انقلاب های کوبا و روسیه هستند. البته همیشه این طور نیست. بین عمیق بودن و بزرگ بودن تفاوت وجود دارد. برای اینکه یک هنر یا یک داستان عمیق شود شما باید به مسایل کوچک دقت کنید. مسایلی که درنگاه اول به چشم نمی آیند و یا مکان خاصی را در کتاب های تاریخ اشغال نکرده اند. من فکر می کنم این چیزی است که ما در رمان ها به آن نیاز داریم: عمیق بودن.

غزل بگو

khordad63 — Sun, 27 Jan 2008 08:06:18 GMT

گفتي: غزل بگو! چه بگويم؟ مجال کو؟
شيرين من، براي غزل شور و حال کو؟

پر مي زند دلم به هواي غزل، ولي
گيرم هواي پر زدنم هست، بال کو؟

گيرم به فال نيک بگيرم بهار را
چشم و دلي براي تماشا و فال کو؟

تقويم چارفصل دلم را ورق زدم
آن برگهاي سبِِِِزِِِ سرآغاز سال کو؟

رفتيم و پرسش دل ما بي جواب ماند
حال سؤال و حوصله قيل و قال کو؟

قيصر امين پور

کی دنیا را می شناسد؟

khordad63 — Sun, 20 Jan 2008 08:37:18 GMT

«دوازده، سيزده ساله بودم، دنيا را نمي‌شناختم. کي دنيا را مي‌شناسد؟ اين توده‌ي بي‌شکل مدام در حال تغيير را که دور خودش مي‌پيچد و از يک تاريکي مي‌رود به طرف تاريکي ديگر. در اين فاصله، ما بيش و کم رؤيا مي‌بافيم، فکر مي‌کنيم مي‌شود سرشت انسان را عوض کرد، آن مايه‌ي حيرت‌انگيز از حيوانيت در خود و ديگران را.

ما نسلي بوديم آرمان‌خواه. به رستگاري اعتقاد داشتيم. هيچ تأسفي ندارم. از نگاه خالي نوجوانان فارغ از کابوس و رؤيا، حيرت مي‌کنم. تا اين درجه وابستگي به ماديت، اگر هم نشانه‌ي عقل معيشت باشد، باز حاکي از زوال است.

ما واژه‌هاي مقدس داشتيم: آزادي، وطن، عدالت، فرهنگ، زيبايي و تجلي. تکان هر برگ بر شاخه، معناي نهفته‌اي داشت...»

غزاله علیزاده

گردون شماره ی 51، مهرماه 1374

آرش - به یاد غزاله علیزاده

خوابیدن

khordad63 — Sat, 12 Jan 2008 11:00:18 GMT

کاش که مي رفتم

در پوست اين ديار

که آراميده

در قبايی

از برف

سانتا ماريا لالنگا، 26 ژانويه 1917

اکبررادی درگذشت

khordad63 — Wed, 26 Dec 2007 21:48:18 GMT

پرده ی آخر

صبح روز چهارشنبه است. روزنامه اعتماد را باز می کنی و در صفحه آخر چشمت به جمال نوشته ای از اکبر رادی روشن می شود. با عکسی در کنار بهرام بیضایی در کنار یادداشتی درباره سالروز تولد بهرام بیضایی. همان ویژگی دیگر آثار رادی را دارد: کوتاه و بریده و بریده و با طعنه:" بهرام امروز می خواستم زادروز تو را به عنوان یک چهره ماندگاز معاصر شادباش بگویم، دیدم این " چهره ماندگار" هر چند ترکیب مهتابی قشنگی است، این چند ساله مدال مستعملی شده است که فله ای به سینه ی بندگان خدا نصب می کنند..." کمی که می گذرد ناگهان خبر می رسد که اکبر رادی مرده است. مرد؟! به همین راحتی؟!

"...آدم نشانم بده. انساني گرم، زنده، معاصر، كه من صداي ِجِرجِر استخوانم را در او بشنوم. انساني سرشته به ايمان و رنج منتشر، كه تمام اعتبار و درخشش پلاتوي تو بسته به جمال اوست. و بي او بدان كه صحنه سياه است؛ يك غار مدرن، بي‌نور، سرد كه اشباح سرگرداني در سِجاف آن بيهوده راه مي‌روند. و آيا نوبت به غارهاي مدرن و تيره آغازيان رسيده است؟ ... خوبِ من! هميشه يكي هست كه عاشقانه بخواند. "

اکبر رادی

تهران مرداد 1346

بخشی از نامه های همشهری

در همین رابطه:

اکبر رادی درگذشت

آخرین نوشته اکبر رادی

یادداشت هایی برای رادی

یادداشتی از اسماعیل نوری علا

یادداشت همسر رادی

گزارش تصویری تشییع جنازه رادی

خانم دالاوی

khordad63 — Sun, 23 Dec 2007 21:09:18 GMT

«...عجیب بود، باور نکردنی بود؛ هرگز چنین احساس خوشبختی نکرده بود. هیچ چیز به قدر کافی آهسته نبود، هیچ چیز زیاد دوام نداشت. در حالی که صندلی ها را مرتب می کرد، و کتابی را سر جایش در کتابخانه هل می داد، فکر کرد هیچ لذتی با به پایان بردن پیروزی های جوانی و گم شدن در روند زندگی برابری نمی کند، با این که هر سپیده دم و هر غروب همه چیز را با لرزه ای از خوشی بازیابیم...»

خانم دالاوی/ ویرجینیا ولف/ ترجمه:خجسته کیهان

فرشته های بنی عامری جایزه را بردند

khordad63 — Fri, 14 Dec 2007 17:33:18 GMT

عصر روز 5شنبه هشتمین دوره ی جایزه ادبی «منتقدان و نویسندگان مطبوعات» برندگان جوایز خود را شناخت. جایزه ای که نطفه اش با تعطیلی جنجالی مطبوعات در اردیبهشت 79 بسته شده بود در هشتمین دوره نیز شاهد غلبه حاشیه بر متن جایزه بود. گرچه افرادی چون احمد غلامی - دبیر و پیشنهاد دهنده اصلی این جایزه بخش خصوصی - و حسن محمودی - یکی از داوران این جایزه و دبیر گروه فرهنگی روزنامه توقیف شده شرق - تاکید کردند که جایزه به خوبی برگزار شده است و از روند برگزاری آن کاملا راضی هستند اما سایه پررنگ سخنان اخیر مرتضا کربلایی لو و برنده شدن کتاب جدید حسن بنی عامری که تنها حدود دوهفته پیش ازبرگزاری مراسم و بعد از انتخاب فینالیست های جایزه وارد مسابقه شده بود حرف و حدیث هایی پیرامون برگزاری این جایزه به وجود آورده است.

اما بازیگر نقش اول تمامی جایزه های ادبی خصوصی این دو سال اخیر و به تبع آن جایزه «منتقدان و نویسندگان مطبوعات» مساله ای جز سانسور نبود که باز هم گریبان برگزار کنندگان جایزه را گرفت. آنگونه که محمود دولت آبادی داستان نویس قدیمی ایران و یکی از اهدا کنندگان جوایز به برندگان این دوره – که دردوره های پیشین برگزاری جایزه مورد تجلیل برگزار کنندگان قرار گفته بود – داد سخن از سانسور برآورد و حسن محمودی نیزبعد از مراسم طی سخنانی گفت:« سال 85 سال بدی برای ما بود. در این سال تعداد کتاب هایی که برای دریافت مجوز به ارشاد رفتند و مجوز نگرفتند، از تعداد کتاب هایی که چاپ شدند بیشتر بود. به گونه ای که دست هیات داوران برای انتخاب کتاب برتر بسته بود.» مساله ای که احمد غلامی هم به گونه ای دیگر به آن اشاره کرد:« محدود شدن فضای فرهنگی کشور در سال های اخیر و ندادن مجوز به برخی از اثار، هم از لحاظ کیفی و هم از لحاظ کمی بر روی جایزه امسال اثر گذاشت. رقابت در سال های گذشته بسیار فشرده تر از امسال بود.» حتا حسن بنی عامری نیز هنگام دریافت جایزه بهترین رمان گفت:« خوشحالم از این که توی مملکت فردوسی زندگی می کنم و می نویسم و توی مملکت نظامی، توی مملکت بیهقی، توی مملکت سهروردی، توی مملکت حافظ و مولوی و شهرزاد قصه گو و تمام بزرگان ادب پارسی – و همین طور توی مملکت هدایت، توی مملکت چوبک، توی مملکت دولت آبادی، توی مملکت احمد محمود و درویشیان، توی مملکت گلشیری، توی مملکت ساعدی و دانشور و آل احمد و تمام ادیبان معاصرم و تمام دوستان دیده و ندیده ام که با تمام وجودشان داستان می نویسند وقلمشان را توی خون خودشان می زنند و می نویسند. ما نویسنده های ایرانی پوستمان خیلی کلفت است.این را از بزرگانمان به ارث برده ایم و بعد خوشحال نیستم از این که توی مملکتی زندگی می کنم که کتاب های دوستانم و هم خونانم مجوز نمی گیرند و من اگر این شانس را داشتم که کتابم چاپ شود خودم را نماینده تمام آن هایی می دانم که کتابشان چاپ نشد و فرصت دیده شدن نداشتند. امیدوارم روزی فرا برسد که دنیا باز ایران را به اسم ادیبان و ادبیات نابش بشناسد. آل اخآا» آذردخت بهرامی برنده جایزه بهترین مجموعه داستان کوتاه هم در مورد دریافت این جایزه بعد از مراسم گفت:« برای من باعث افتخار است که کتابم منتخب هشتمین دوره‌ی کتاب سال منتقدان و نویسندگان مطبوعات شد. ولی اگر کمی منصف باشیم، در این وانفسای نشر، با توجه به تعداد معدود کتاب‌هایی که در سال 85 منتشر شد، رتبه آوردن و جایزه گرفتن در این موقعیت، آنچنان کار شق‌القمری نیست. ولی به هرحال از دریافت این جایزه به خودم می‌بالم و امیدوارم در سال‌های بعد، رقابت منطقی‌تر باشد» بهرامی همچنین افزود:« قطعاً برگزاری و اهدای جوایز و تقدیر و تشکر، هم روی نویسنده تأثیر می‌گذارد و هم روی تیراژ کتاب. از جهاتی هم کار نویسنده را سخت‌تر می‌کند و قطعاً انتظارها را بالا می‌برد. من، معمولاً سعی می‌کنم به این حواشی فکر نکنم و مدام به خودم یادآوری کنم کارم نوشتن است. »

کریمی مدیر نشر نیلوفر هم می گوید:« بعد از راه یافتن کتاب آقای بنی عامری به فینال این جایزه استقبال از آن هم افزایش صعودی غیرقابل باوری داشته است.»

همه این حاشیه ها اما مانع برگزاری این مراسم و اهدای جوایز به برترین ها نشد، مساله ای که پیش از این هم اتفاق افتاده بود :« ما دو سال هیچ انتخاب برتری نداشتیم، ولی امسال دیدیم که اگر جایزه ندهیم کار نادرستی می کنیم.» حسن محمودی با گفتن این حرف ها اضافه می کند:« چون اگر امسال هم جایزه ای نمی دادیم به این جو رخوت دامن می زدیم، در حالی که تلاش ما این است که این رخوت را از بین ببریم.»

اما برای بسیاری این سوال پیش آمد که چگونه کتاب بنی عامری در بخش رمان برنده از میدان رقابت بیرون آمد؟ کتابی که بسیار دیر وارد جایزه شده بود والبته بنی عامری رقیب قدری همچون آبکنار را هم داشت. این مساله ای است که غلامی این گونه در مورد آن توضیح می دهد:«کتاب آقای بنی عامری دیر آمد، درنتیجه وقتی ما کتاب را خواندیم دیدیم بد نیست که به فینال بیاید. و وقتی آقای بنی عامری آمد، رقابت هم جدی تر شد.» اما چگونه این کتاب برنده جایزه شد؟ «وقتی کیفیت کتاب قابل دفاع باشد ما آن را انتخاب می کنیم. از نظر داوران جایزه منتقدین کتاب آقای بنی عامری از نظر کیفیت کاملا قابل دفاع بوده است و به همین دلیل برنده جایزه شده است.» حسن محمودی اما به گونه دیگری به این مساله اشاره می کند:« تاکید ما روی نویسنده ای مثل حسن بنی عامری به خاطر روند خلاقانه ای بود که او طی می کند. گرچه نقدهایی که روی کتاب ابکنار مثبت بود، اما باید توجه کرد که هر جایزه ای نیازمند آن است که رنگ و بوی خودش را داشته باشد.با این توضیحاتی که دادم،مسلم است که برنده شدن بنی عامری به معنای کم کردن ارزش کار آبکنار نیست و این معنا را ندارد که کتاب آبکنار در رده پایین تری بوده است.» محمودی ادامه می دهد:« هر جایزه ای استراتژی خاص خودش رادارد و انتخاب برندگان از سوی ما نشان دهنده استراتژی جایزه ماست. مثلا ما در یک دوره، در بخش رمان هم زویا پیرزاد و هم رضا قاسمی را به عنوان کاندیدا داشتیم. در حالی که آن سال همه طرفدار کتاب پیرزاد بودند، اما جایزه ما به قاسمی رسید.»

اما مساله ناخوشایندی که همواره در مورد جوایز ادبی زمزمه می شود، چیزی نیست جز بحث باندبازی. مساله ای که امسال هم به انحای گوناگون از سوی بعضی نویسندگان مطرح شد. حسن محمودی در این مورد می گوید:« لفظ باندبازی از طرف کسانی ترویج پیدا می کند که کتابشان در میان برندگان نیست. معمولا این افراد هستند که این بحث ها را مطرح می کنند. البته امسال این بحث ها خیلی کمتر شده است.» محمودی شاید به طعنه به کربلایی لو اشاره می کند. کربلایی لو امسال و در جایزه مهرگان، به همراه امیرحسین خورشیدفر مشترکا برنده اول جایزه داستان کوتاه شدند، اما کربلایی لو برای دریافت جایزه به روی سن نرفت و سپس در مصاحبه با خبرگزاری ها اعلام کرد که دوران نوشتن به سبک گلشیری تمام شده و «من و دوستانم در حال پی ریزی سبک جدیدی هستیم.» کربلایی لو سپس طی نامه ای به بنیاد گلشیری درخواست کرد که کتابش از میان فینالیست های این جایزه ادبی بیرون کشیده شود. مساله ای که با واکنش فرزانه طاهری – مسئول بنیاد گلشیری - هم رو به رو شد، آن جا که گفت:« از راه پدرکشی نمی توان بزرگ شد.» البته خود محمودی هم به این مساله واکنش نشان داد:«اگر گلستان هم در ایران بود همین حرف ها در موردش زده می شد. نمی شود نقش گلشیری و تاثیری که روی ادبیات ما گذاشته است را کنار بگذاریم. تخریب گلشیری از طرف کوتوله های ادبی شکل می گیرد که من فکر می کنم حتی نمی توانند یکی ازداستان های کوتاه گلشیری را بنویسند.»

محمودی در ادامه با اشاره به این که جایزه «منتقدان و نویسندگان مطبوعات» از این اتهامات بری است می گوید:« جایزه ما یک روند تکاملی را طی می کند. می بینید که کتاب هایی که از طرف ما نامزد می شوند، در جامعه هم مورد استقبال قرار می گیرند. از طرف دیگر حضور افراد مختلف از طیف های متفاوت جامعه روشنفکری نشان دهنده این است که این جایزه جای خود رادر میان نویسندگان و اهل قلم باز کرده است.» شاید منظور محمودی حضور مدیا کاشیگر، فرزانه طاهری، فتح الله بی نیاز، محمود دولت آبادی و چند چهره دیگر در میان حاضران جلسه بود.

مراسم امسال جایزه «منتقدان و نویسندگان مطبوعات» دو اتفاق ویژه هم داشت: اولی حضور بهمن شعله ور در یکی از محافل ادبی ایران که پس از 44 سال اتفاق افتاد و دیگری مراسم تجلیل از علی اشرف درویشیان. درویشیان که چندی پیش در جایزه مهرگان نیز مورد تجلیل قرار گرفته بود، این بار به دلیل انجام فیزیوتراپی قادر به حضور در مراسم نشد. محمودی در مورد مراسم تجلیل از نخبگان ادبی می گوید:« همان طور که اقای تراکمه، در متنی که برای آقای درویشیان نوشته بود متذکر شد، بعد ازمراسم به این فکر می کردیم که تعداد کسانی که می شود آن ها را مورد تجلیل قرار داد، رو به اتمام است. خود ما اگر سال دیگر از ابراهیم گلستان تجلیل کنیم، تقریبا دیگر شخصی باقی نمی ماند. نسل ما خیلی کند حرکت می کند. بعد از گلشیری، دولت آبادی، میرصادقی و ... کدام چهره در این سطح در جامعه ادبی ما ظهور و حضور پیدا کرده است؟» هرچند آذردخت بهرامی نظر دیگری در این مورد دارد:« به نظرم هنوز خیلی از بزرگان فرهیخته‌ هستند که باید از آن‌ها تجلیل کرد. کسانی که شاید بیشترشان در خارج از کشور به سر می‌برند.»

بهرامی در پایان سخنانش نکته دیگری هم مدنظر دارد:« اولین چیزی که در بدو ورود قابل توجه بود، دیدن تابلوی «روزنامه شرق» بود که برای ما نوستالژی داشت. بودن در جمع گرم و صمیمانه‌ی خبرنگاران و منتقدان، مرا به سال‌های نه چندان دور برد. به زمانی که خبرنگار مجله آدینه بودم و دغدغه‌ام تهیه و تنظیم خبر بود. ظاهراً تمام حضار دعوت شده بودند، که با توجه به تنگی جا و امکانات محدود مقبول و منطقی بود. مراسم ، با توجه به موانع و مشکلاتی که همیشه در راه برگزاری این‌گونه مراسم بوده و هست، بسیار خوب و صمیمانه برگزار شد و جا دارد از زحمات جناب آقای غلامی و اعضای محترم هیئت داوران تشکر کنم و به همه‌شان خسته ‌نباشید بگویم. »

هشتمین دوره جایزه نویسندگان و منتقدان مطبوعات هم با تمام حاشیه ها و نقاط ضعف و قوت خود به پایان رسید. اما برای بسیاری از حاضران در جلسه این سوال مطرح بود که آیا در سال آینده تعداد کتاب هایی که از وزارت ارشاد مجوز دریافت می کنند به اندازه ای هست که بتوان برایشان جایزه هم برگزار کرد؟